25–28 мамыр аралығында Ұлттық ғылым академиясының базасында «Лауэ–Ланжевен институтының зерттеу реакторы және нейтрондық қондырғылар: Қазақстан Республикасының ғылыми және өнеркәсіптік секторларындағы зерттеулерге арналған халықаралық мүмкіндіктер» атты семинар өтті.
Іс-шараны Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі, Ядролық физика институты және Лауэ–Ланжевен институты (ILL, Франция) бірлесіп ұйымдастырды.
Төрт күндік семинар Қазақстан мен нейтрондық ғылым саласындағы әлемдегі жетекші орталықтардың бірі арасындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастықты кеңейту перспективаларына арналды. Негізгі назар ILL зерттеу инфрақұрылымын іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізу, кадрлар даярлау, нейтрондық әдістерді дамыту, сондай-ақ елдің ғылыми ұйымдары, университеттері мен өнеркәсіптік секторы үшін өзекті міндеттерді шешу мақсатында пайдалану мүмкіндіктеріне аударылды.
Семинар жұмысына 80 адам қатысты. Қатысушылар алдыңғы қатарлы халықаралық зерттеу инфрақұрылымына қол жеткізу қазақстандық ғылымның, білім берудің және өнеркәсіптің әлеуетін қалай арттыра алатынын, сондай-ақ бірлескен жобаларды іске асыру мен технологиялық дамуға қандай жаңа мүмкіндіктер ашатынын талқылады. Қазақстандық ғалымдардың ILL пайдаланушылық бағдарламасына қатысуына, нейтрондық шоқтар мен заманауи ғылыми құралдарға қол жеткізуіне, сондай-ақ ядролық физика, баяу, суық және аса суық нейтрондар физикасы, материалтану, инженерлік диагностика және қолданбалы ядролық технологиялар салаларында бірлескен зерттеулер жүргізу перспективаларына ерекше көңіл бөлінді.
Лауэ–Ланжевен институтының директоры Кен Андерсон атап өткендей, француз тарапы қазақстандық ғалымдардың қажеттіліктеріне бейімделген зерттеу қондырғыларын ұсынуға дайын, бұл олардың жұмыс тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Оның айтуынша, Қазақстан мамандарының ILL бағдарламаларына қатысуы тек іргелі ғылым саласындағы ынтымақтастықты ғана емес, материалтану мен энергетика сияқты бағыттардағы өзара іс-қимылды да едәуір кеңейтеді.
Серіктестік перспективалары туралы Ядролық физика институтының бас директоры Саябек Сахиев те айтты. Ол Қазақстанның осы халықаралық ұйымның 16-шы қатысушы мемлекеті бола алатынын, бұл отандық ғалымдарға әлемдік деңгейдегі 43 бірегей қондырғыға қол жеткізуге жол ашатынын атап өтті. Сонымен қатар, оның сөзінше, қазақстандық тарап шетелдік зерттеушілерді өздерінің реакторлық және ғылыми алаңдарында қабылдауға, тәжірибе алмасуды қамтамасыз етуге және екіжақты ынтымақтастықты дамытуға дайын.
Семинар қорытындысы Қазақстан Республикасы мен Лауэ–Ланжевен институты арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі нығайтудың маңызды негізіне айналады деп күтілуде. Бұл қазақстандық ғалымдардың халықаралық нейтрондық зерттеулерге қатысуын кеңейтуге, ұлттық ғылыми инфрақұрылымды дамытуға және нейтрондық әдістерді ғылым, білім беру және өнеркәсіп мүддесінде практикалық тұрғыдан қолдануға ықпал етеді.
