loader image

Ядролық физика институты

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

Бөлу физикасының лабораториясы

1966 жылы ЯФИ Реакторлар физикасы зертханасының құрылуымен қатар Қазақстан Республикасында ядролар бөліну физикасы саласындағы зерттеулер басталды, кейіннен зертхана Бөліну физикасы зертханасы болып қайта аталды.

Қызметтер бағыты

Ядролар бөлінуіндегі жарықшақтардың зарядтық, массалық және энергетикалық үлестірілулерінің қалыптасу механизмін зерттеу.

Зертхана ұжымының көп жылдық қарқынды зерттеулерінің нәтижесінде бөлінетін ядролардың кең шоғыры үшін жарықшақтардың қималары, бұрыштық және массалық-энергетикалық үлестірілулері туралы жүйелі эксперименттік ақпараттар жинақталды. Бұл деректер бөлiну процесi туралы түсніктерді, сондай-ақ кең тұрғыда – ядролық материяның қасиеттерi туралы терең білімді тексеруде және нақтылауда мәні бар келесi маңызды нәтижелердi алуға мүмкіндік берді:

Негізгі ғылыми жетістіктері

  • 54Xe бастап 108Hs дейінгі ядролар бөлінуі жарықшақтарының массалық-энергетикалық үлестірілулері туралы бірегей эксперименттік ақпарат жинақталды
  • Бөліну тосқауылдарының және ядролар инерциясының тиімді мезеттерiнiң эксперименттік мәндерi анықталды.
  • Пiшiннiң масса-ассиметриялық варияцияларына қатынасы бойынша жарықшақтардың массалық үлестірілу дисперцияларымен ядролар қаттылығы арасындағы байланыс белгіленді. Z2/A~22.0-43 ядролары үшiн қаттылықтың мәнi анықталды.
  • Бусинаро-Галлон нүтесінің орналасқан орны эксперименттік анықталды (жоғарыда аталған қаттылық 0-ге тең).
  • Алғаш рет қорғасынның аймағында ядролардың төмен энергетикалық бөліну асимметриясы табылды және зерделенді. Осымен ядроларды бөлудің тәуелсіз тәсілдері бар екендігі туралы ғылыми болжам (гетеромодальдық) расталды. Бөлінудің гетеромодальдығы нуклондық құрамның кең аумағында ядролар бөлінуінің әмбебап қасиеттері болып табылатыны көрсетілді.
  • Таллий маңайындағы ядролардың төмен энергетикалық бөлінудің А/2 массалары жақын массалық-энергетикалық үлестірілген жарықшақтардағы қабықшалық эффектілердің айқындалуы алғаш рет экперименттік зерттелді. Бұл эффектілер нейтрондық сандары 52 мен 68 жақын түзілген жарықшақтарда қалыптасқан екі күшті деформацияланған бейтарап қабыршақтардың әсерімен шартталғаны көрсетілді.
  • Aлғаш рет 10 МэВ жоғары қозу энергияларындағы актинидтік ядролардың асимметриялық бөліну жарықшақтарының зарядтық үлестірілулерінің изотоптық инвариантылығы анықталды.
  • Z = 90-97 және A = 230-250 ядро-нысаналарында кинетикалық энергиялары 5 бастап 200 МэВ дейінгі нейтрондары мен протондары бар реакцияларда жарықшақтардан алынған нейтрондар эмиссиясына дейінгі және кейінгі бөліну жарықшақтарының шығуын есептеу үшін жүйелеу әзірленді. Жүйелеу программалық PYF2.2 коды түрінде іске асырылады. Орындалатын коды файл мұнда жүктеуге болады.

В.Н. Околович

В. Н. Околович – бөліну реакциясындағы аномальді-деформацияланған актинидке дейінгі ядролардың құрылымдары мен қасиеттерін зерттеу бойынша ҚР ЯФИ ғылыми бағыттарды құрушы, ҚР ҰҒА академигі, бөліну физикасы зертханасын ұйымдастырушы және алғашқы меңгерушісі.

Зертхананың жұмысы барысында зертхана қызметкерлері 350-ден аса ғылыми жұмыстарды жариялады, олардың 200 жуығы Ресейдің және алыс шетелдің жетекші ғылыми журналдарында жарық көрді, әлемдік ғылыми әдебиеттерде олардың 1080-нен аса сілтемелері бар, физика-математика ғылымдарының 3 докторы және 15 кандидаты дайындалды.

БФЗ меңгерушiсi Т.Н. Квочкина

Ядролық физика институты

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

Байланыс

Каракозов Батыржан Кумекбаевич 

Дата и место рождения: 24.09.1962г., г. Кызылорда

Образование:

  • 1985 г. – окончил Алма-Атинский энергетический институт по специальности инженер-электрик;
  • 1999 г. – окончил Московский международный университет бизнеса и информационных технологий по специальности экономист;
  • 2018 г. – защитил диссертацию на соискание кандидата технических наук по специальности «Материаловедение»

Научная степень и научное звание: кандидат технических наук (PhD)

Диссертация на тему: “Структура и свойства гетерофазных материалов интерметаллидного класса на основе Ti-Al-Nb, полученных SPS спеканием”.

Профессиональная деятельность:

  • 1985 – 1986 гг. Старший энергетик Треста «Кзылордаколхозстрой», г. Кзылорда;
  • 1986 – 1987 гг. Старший энергетик Союза «Кзылордаоблагропромстрой», г. Кызылорда;
  • 1987 – 1991 гг. Старший инженер-энергетик завода «Кзылордарисмаш», г. Кызылорда;
  • 1991 – 1993 гг. Председатель кооператива «Фортуна», г. Кызылорда;
  • 1993 – 1997 гг. Президент АО Региональный торговый дом «Ансат-Кзыл-Орда», г. Кызылорда;
  • 1997 – 1997 гг. Заведующий отделом теплоэнергетического обеспечения города, Аппарат акима г. Кызылорды, г. Кызылорда;
  • 1997 – 1999 гг. Заведующий отделом промышленности, транспорта и связи города, Аппарат акима г. Кызылорды, г. Кызылорда;
  • 1999 – 1999 гг. Заведующий отдела промышленности и торговли города, Аппарат акима г. Кызылорды, г. Кызылорда;
  • 1999 – 2000 гг. Консультант заместителя акима области, Аппарат акима Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2000 – 2001 гг. Главный специалист заместителя акима области, Аппарат акима Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2001 – 2001 гг. Директор филиала торгового дома ЗАО«Шымкентпиво» в г. Кызылорде, г. Кызылорда;
  • 2001 – 2002 гг. Начальник службы взыскания дебиторской и кредиторской задолженностей, АО «Кызылординская распределительная электросетевая компания», г. Кызылорда;
  • 2002 – 2007 гг. Директор филиала ТОО СП «НЭК-Алафрахт», г. Кызылорда;
  • 2007 – 2007 гг. Временно исполняющий обязанности заместителя акима г. Кызылорды, Аппарат акима г. Кызылорды, г. Кызылорда;
  • 2007 – 2008 гг. Заместитель акима г. Кызылорды, Аппарат акима г. Кызылорды, г. Кызылорда;
  • 2008 – 2009 гг. Заместитель начальника управления пассажирского транспорта и автомобильных дорог Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2009 – 2011 гг. Начальник управления энергетики и жилищно-коммунального хозяйства Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2011 – 2012 гг. Начальник управления строительства Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2012 – 2012 гг. Начальник управления предпринимательства и промышленности Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2012 – 2012 гг. Советник акима Кызылординской области, г. Кызылорда;
  • 2012 – 2013 гг. Директор представительства «Южный регион» АО «Казахстанская жилищно-строительная корпорация, г. Астана;
  • 2013 – 2013 гг. И.о.заместителя Председателя Правления АО «Казахстанская жилищно-строительная корпорация, г. Астана;
  • 2013 – 2014 гг. Заместитель Председателя Правления АО «Казахстанская жилищно-строительная корпорация, г. Астана;
  • 2014 – 2014 гг. Первый заместитель Председателя Правления АО «Казахстанская жилищно-строительная корпорация, г. Астана;
  • 2014 – 2014 гг. И.о.Председателя Правления АО «Казахстанская жилищно-строительная корпорация, г. Астана;
  • 2014 – 2015 И.о. заместителя директора департамента развития атомных и энергетических проектов Министерства энергетики Республики Казахстан, г. Астана;
  • 2015 – 2015 гг. Заместитель директора департамента развития атомных и энергетических проектов Министерства энергетики Республики Казахстан, г. Астана;
  • 2015 – 2017 гг. Директор департамента развития атомных и энергетических проектов Министерства энергетики Республики Казахстан, г. Астана;
  • 2017 – 2020 гг. Директор департамента атомной энергетики и промышленности, Министерства энергетики Республики Казахстан, г. Астана;
  • 2021 – н.в. Генеральный директор Республиканского государственного предприятия «Институт ядерной физики» Министерства энергетики в г. Алматы.

Научные интересы:

  • Материаловедение (в машиностроении)
  • Ядерная физика
  • Наноматералы и нанофизика

Каракозов Б.К. является автором и соавтором свыше 15 научных работ, в том числе 7 работ, входящих в список Web of Science и Scopus. Работает в тесном сотрудничестве с учеными из известных ядерных центров мира: Объединённый институт ядерных исследований (г. Дубна, Россия), Томский политехнический университете.